Mniej wniosków o zamknięcie JDG – lekkie oznaki poprawy
W pierwszych trzech kwartałach bieżącego roku liczba wniosków o zamknięcie jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) zmalała o 2,2% w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku. W 2023 roku wpłynęło prawie 142 tysiące takich wniosków, wobec ponad 145 tysięcy rok wcześniej. Eksperci wskazują, że jednym z kluczowych czynników wpływających na ten wynik jest stabilizacja inflacji oraz zmniejszenie ogólnej niepewności gospodarczej, co tworzy nieco bardziej sprzyjające warunki dla przedsiębiorców.
Sytuacja JDG poprawiła się, ale nadal nie jest optymalna. Choć przedsiębiorcy liczyli na bardziej wyraźne wsparcie ze strony nowego rządu, zmiany na razie są minimalne i bardziej odczuwalne w postaci zmniejszenia presji na szybkie dostosowanie się do zmian, takich jak podwyżki cen energii czy płacy minimalnej. Dla wielu przedsiębiorców oznacza to ulgę, ale niekoniecznie motywację do długoterminowego rozwoju.
Wzrost liczby zawieszeń – optymalizacja kosztów przez przedsiębiorców
Liczba wniosków o zawieszenie JDG wzrosła o 4,6% w stosunku do roku ubiegłego. W 2023 roku złożono ich 282,4 tys., w porównaniu do 270 tysięcy rok wcześniej. Zdaniem ekspertów wielu przedsiębiorców traktuje zawieszenie jako sposób na optymalizację kosztów, szczególnie tych związanych z ubezpieczeniami społecznymi. Utrzymanie działalności, nawet w stanie nieaktywności, wiąże się bowiem z obowiązkiem opłacania składek, co przy stale wysokich kosztach operacyjnych może być zbyt dużym obciążeniem.
Eksperci zaznaczają jednak, że zawieszenie działalności nie musi oznaczać całkowitej rezygnacji z prowadzenia firmy. Często jest to krok umożliwiający czasową reorganizację i zebranie zasobów na przetrwanie trudniejszych okresów. Przykład stanowią przedsiębiorstwa działające sezonowo, które przy wahaniach popytu mogą czasowo zawiesić działalność, by w momencie poprawy warunków rynkowych wrócić do aktywności.
Główne sektory zagrożone likwidacją działalności
Zamknięcia jednoosobowych działalności gospodarczych koncentrują się w szczególności w trzech sektorach gospodarki: przetwórstwie przemysłowym, handlu oraz budownictwie. Wzrost kosztów prowadzenia działalności, szczególnie dla branż z dużą zależnością od surowców i energii, jest jednym z głównych wyzwań, z którymi mierzą się te sektory. Firmy przetwórcze zmagają się z rosnącymi cenami energii i transportu, a sektor handlu detalicznego i hurtowego musi stawić czoła zmieniającym się preferencjom konsumentów oraz konkurencji cenowej.
Innym trendem jest spadająca liczba JDG wskazujących konkretne województwo jako miejsce prowadzenia działalności. Przykładowo, aż 30 tysięcy wniosków o zamknięcie działalności nie zawierało informacji o województwie, co może wskazywać na większą mobilność oraz elastyczność firm, zwłaszcza działających w usługach zdalnych, takich jak IT czy konsulting. Firmy te mogą operować w różnych lokalizacjach i dostosowywać się do rynku bez konieczności posiadania stałej siedziby w jednym regionie.
Stabilizacja liczby zamknięć i zawieszeń w końcówce roku
Eksperci prognozują, że liczba zamknięć i zawieszeń JDG powinna pozostać względnie stabilna do końca roku, o ile nie pojawią się nagłe zmiany gospodarcze czy zawirowania na rynku. Grzegorz Kostrzewa zwraca uwagę, że szczególnie narażone na trudności są branże takie jak transport, hotelarstwo, gastronomia, usługi osobiste oraz mały handel detaliczny. Te sektory mają ograniczoną możliwość przeniesienia rosnących kosztów na ceny usług czy produktów, co powoduje, że często zmuszone są do zawieszania lub zamykania działalności.
Eksperci zaznaczają, że dla wielu przedsiębiorców pomocne byłyby środki z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), które mogłyby pobudzić gospodarkę i dać impuls do wzrostu. Bez dostępu do środków z KPO oraz przy utrzymujących się kosztach, przedsiębiorcy mogą wstrzymywać się z inwestycjami, a zamiast tego zawieszać działalność, co może wywołać efekt domina w pierwszym kwartale nadchodzącego roku.
Oczekiwania przedsiębiorców wobec nowych regulacji
W obliczu niepewności gospodarczej, wielu właścicieli JDG wyczekuje zapowiadanych zmian regulacyjnych, które mogłyby złagodzić obciążenia fiskalne oraz administracyjne związane z prowadzeniem działalności. Obecnie ustawodawca zyskał pewien kredyt zaufania od przedsiębiorców, jednak zbyt wolne tempo zmian może wpłynąć negatywnie na ich nastroje. Jeśli oczekiwane uproszczenia i ułatwienia nie zostaną wprowadzone, wiele firm może zdecydować się na zawieszenie lub zakończenie działalności.
Spowolnione tempo reform to wyzwanie dla przedsiębiorców, którzy wciąż czekają na efektywniejsze regulacje oraz wsparcie w obszarach takich jak ułatwienia podatkowe czy uproszczenia proceduralne. Zmiany te są szczególnie istotne dla sektora mikroprzedsiębiorstw, który ma największe znaczenie dla krajowej gospodarki.